Okap dobiera się do urządzeń, które pod nim stoją, a nie do metrażu kuchni. Za mały nie wyłapie oparów i tłuszcz osiądzie na suficie. Przewymiarowany wyciąga na zewnątrz ogrzane powietrze, a razem z nim pieniądze za ogrzewanie. Poniżej kolejność, w jakiej sami przechodzimy przez dobór, kiedy dostajemy rzut kuchni.
Punktem odniesienia jest norma PN-EN 16282-1 oraz niemieckie wytyczne VDI 2052, na których ta norma w dużej mierze się opiera.
1. Co będzie stało pod okapem
Zaczynamy od listy urządzeń: rodzaj, moc w kW i zasilanie (gaz czy prąd). To najważniejsza informacja, bo urządzenia o tej samej mocy oddają do powietrza bardzo różne ilości ciepła i oparów. Płyta grillowa czy frytownica obciążają okap znacznie bardziej niż kocioł warzelny o tej samej mocy. Dlatego zamiana jednego urządzenia na inne w trakcie projektu to też zmiana doboru okapu.
2. Tłuszcz czy para
Nad urządzeniami, przy których powstaje tłuszcz (smażenie, grillowanie, pieczenie), montuje się okap z filtrami tłuszczu. Nad zmywarkami i urządzeniami, które oddają głównie parę i gorące powietrze, stosuje się okap kondensacyjny, który wykrapla wilgoć, zanim trafi do kanału.
3. Przy ścianie czy na wyspie
Okap centralny nad wyspą zasysa powietrze ze wszystkich stron, dlatego przy tych samych urządzeniach potrzebuje więcej wywiewu niż przyścienny. W obliczeniach według PN-EN 16282-1 widać to wprost: dla urządzeń przy ścianie stosuje się współczynnik 0,63, dla wolnostojących 1,0. Jeśli układ kuchni na to pozwala, ustawienie gorących urządzeń w bloku przy ścianie obniża wymaganą ilość powietrza.
4. Wymiary okapu
Okap musi wystawać poza obrys urządzeń z każdej otwartej strony, tak żeby unoszące się opary trafiały pod czaszę, a nie obok niej. Minimalny wysięg podaje norma. Szczególnie ważne jest to przed urządzeniami z drzwiami, np. piecem konwekcyjno-parowym: po otwarciu drzwi z komory wychodzi chmura pary, więc okap nad takim urządzeniem musi być głębszy.
5. Ile powietrza
Na etapie koncepcji wystarczy szacunek z powierzchni kuchni. PN-EN 16282-1 podaje ok. 90 m³/h na każdy m² podłogi dla kuchni jako całości i ok. 120 m³/h tam, gdzie się smaży, grilluje, piecze albo zmywa.
Do zamówienia potrzebne jest już dokładne obliczenie. Norma opisuje metodę, która uwzględnia:
- moc i rodzaj każdego urządzenia,
- wysokość zawieszenia okapu nad urządzeniami,
- wymiary urządzeń i miejsce montażu (ściana czy wyspa),
- to, że nie wszystkie urządzenia pracują naraz (współczynnik jednoczesności),
- sposób doprowadzenia powietrza do kuchni (o tym niżej).
Norma podaje też, z jaką prędkością okap powinien zasysać powietrze: 0,15 m/s przy małym obciążeniu, 0,225 m/s przy średnim i 0,3 m/s przy dużym.
Kuchnia powinna mieć lekkie podciśnienie względem sąsiednich pomieszczeń, żeby zapachy nie wychodziły poza nią. Wywiew jest więc nieco większy od nawiewu, ale różnica nie powinna przekraczać 10%. Temperatura w kuchni powinna mieścić się między 18 a 26°C.
6. Skąd przyjdzie świeże powietrze
Każdy metr sześcienny wyciągnięty przez okap musi do kuchni wrócić. Jeśli nawiew jest źle rozwiązany, powietrze wpada w strefę pod okapem z dużą prędkością, rozwiewa opary i okap traci skuteczność. Dobrze działa nawiew o małej prędkości, podawany równomiernie.
Są dwa rozwiązania, które pozwalają wyciągać mniej powietrza przy tej samej skuteczności:
- Kurtyna powietrzna w okapie. W okapach KEMS® z systemem JETstream™ (OCPA, OPPA) część powietrza nawiewanego trafia do dysz w czaszy. Strumień z dysz trzyma opary w okapie i kieruje je na filtry, co pozwala zmniejszyć wywiew nawet o 20%. System jest zgodny z zaleceniami VDI 2052.
- Nawiew wbudowany w okap. W wersjach OCPAN i OPPAN świeże powietrze wypływa z nawiewników w okapie prosto na stanowisko kucharza, z małą prędkością, w trzech kierunkach i bez mieszania się z oparami.
Na koniec: filtry i uruchomienie
Filtry decydują o tym, ile tłuszczu trafi do kanałów, a więc jak często trzeba je czyścić i jak duże jest ryzyko pożaru. Różnice między filtrami opisujemy w osobnym artykule: Filtr multicyklonowy czy labiryntowy.
Przy odbiorze instalacji ilość powietrza w każdym okapie trzeba zmierzyć i wyregulować. Nasze okapy mają do tego króćce pomiarowe w komorach, więc instalator robi pomiar bez rozkręcania okapu.
Chcesz sprawdzić swój projekt? Wyślij rzut kuchni i listę urządzeń przez formularz. Dobór okapów i obliczenia ilości powietrza przygotujemy bezpłatnie.
